Serwisy edukacyjne

BADANIA MIKROBIOLOGICZNE

Badania mikrobiologiczne są jednymi z trudniejszych badań diagnostycznych stosowanych   w   medycynie   -   zarówno   na   etapie   pobierania materiału,   jak i na etapie interpretacji ich wyników. Celem tej grupy badań, jest identyfiakcja drobnoustrojów odpowiedzialnych za rozwój infekcji oraz określenie ich wrażliwości na potencjalne metody terapeutyczne. W laboratoriach mikrobiologicznych wykorzystuje się bardzo szeroki panel metod diagnostycznych: od klasycznego, wynalezionego już w XVI wieku, mikroskopu optycznego, aż po nowoczesne analizatory, stosowane np. przez wojsko w przypadkach zagrożenia bioterroryzmem, pozwalające w ciągu kilkudziesięciu minut określić typ drobnoustroju.  Otrzymując   wynik   badania   mikrobiologicznego  należy  pamiętać, że dla jego interpretacji niezbędna jest szeroka wiedza z co najmniej kilku dziedzin medycyny. Podejmowanie ostatecznych decyzji w zakresie rozpocznania leczenia infekcji, należy zawsze do obowiązków lekarza, który potrafi zestawić ze sobą stan kliniczny Pacjenta, dane z wywiadu epidemiologicznego i wynik badania mikrobiologicznego, a następnie wyciągnąć z tego logiczne wnioski.

Materiał do badania mikrobiologicznego pobiera lekarz, odpowiednio przeszkolona pielęgniarka, a wyjątkowych sytuacjach sam Pacjent po uprzednim poinstruowaniu. Jeżeli jest to tylko możliwe to należy pamiętać o pobieraniu materiału przed rozpoczęciem  antybiotykoterapii.   Pobrany   materiał   musi   być   przechowywany  i  transportowany  zgodnie z zaleceniami laboratorium - najczęstszym błędem przedlaboratoryjnym popełnianym przez Pacjentów jest zbyt długie  przechowywanie  w  zbyt  wysokiej  temperaturze  próbki  moczu  pobranej  na tzw. posiew.

 

 

diagnostyka bakteriologiczna zakażeń dróg oddechowych

W celu ustalenia czynnika etiologicznego zakażenia w obrębie  górnych  dróg  oddechowych    pobiera   się,  w  zależności  od  rozpoznania  klinicznego,   materiał  z gardła, jamy nosowo-gardłowej, nosa, migdałków, krtani, jamy ustnej, zatok. Znacznym utrudnieniem w interpretacji wyników tych badań jest fizjologiczne występowanie w omawianym obszarze wielu potencjalnie chorobotwórczych drobnoustrojów, np. Staphylococcus aureus (gronkowiec złocisty), Streptococcus  pneumoniae.  Najczęsciej  stosowaną  metodą  pozyskania   materiału   jest   wymaz.  W  trakcie  jego  wykonywania  należy  pamiętać  o zasadzie nakazującej pobieranie materiału z miejsc zmienionych chorobowo. Należy  unikać  dotykania  zdrowych  tkanek.   W   przypadku   pobierania   wymazu   z  migdałków  należy  wycisnąć  treść  z krypty. Inną metodą pobrania materiału jest aspiracja płynnej treści chorobowej - np. z zatok.

W  przypadku  infekcji  dolnych  dróg  oddechowych  badania  mikrobiologiczne  to przede wszystkim poszukiwanie czynników etiologicznych zapalenia płuc, zaostrzeń przewlekłego zapalenia oskrzeli, zakażeń w przebiegu mukowiscydozy, gruźlicy. Należy pamiętać, że w przypadku zapalenia płuc należy równocześnie z badaniem plwociny wykonać posiew krwi, a w przypadku istnienia potencjalnych wrót zakażeń (rany pooperacyjne, owrzodzenia) także materiału biologicznego pobranego z tych miejsc. Jednym z większych problemów podczas wykonywania badań jest pobranie prawidłowego materiału - w ponad 60% przypadków próbka wysłana do laboratorium i opisana jako plwocina jest w rzeczywistością próbką śliny, nie mającą żadnego znaczenia diagnostycznego. Optymalnym sposobem pozyskania prawidłowej wydzieliny z dolnych dróg oddechowych jest pobranie jej w trakcie bronchoskopii, ew. biopsji transtorakalnej (wykonywanej przez ścianę klatki piersiowej).

diagnostyka bakteriologiczna zakażeń układu pokarmowego

Najczęsciej pobieranym materiałem jest kał. Rzadziej pobiera się wymaz z odbytu.  Inne materiały  pobierane  z  przewodu  pokarmowego  to  treść  z  żołądka, treść z dwunastnicy, żółć, wymiociny, wycinki tkanki ze ściany żołądka.

W Polsce istnieje obowiązek badania kału w przypadku podejrzenia/rozpoznania cholery, duru brzusznego, durów rzekomych A, B i C, czerwonki bakteryjnej, salmonellozy, biegunek u dzieci do 2 roku życia i zakaźnego zatrucia pokarmowego.  Obowiązkowym  badaniom  w  tych  przypadkach   podlegają   nie    tylko    osoby   chore,   ale   również   osoby   zdrowe,  bezpośrednio   stykające   się   z chorymi. Czas i częstość pobierania próbek regulują odpowiednie przepisy prawne. Próbki kału od chorych należy pobierać przez 3 kolejne dni (zwiększa to wykrywalność drobnoustrojów wywołujących zakażenie).

Diagnostyka bakteriologiczna zakażenia błony śluzowej żołądka wywołanego przez Helicobacter pylori obejmuje oprócz identyfikacji bakterii także wykrywanie swoistych przeciwciał w surowicy krwi i specyficznego antygenu w kale.

diagnostyka bakteriologiczna zakażeń ośrodkowego układu nerwowego

Diagnostyka bakteriologiczna zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych polega głównie na badaniu płynu mózgowo-rdzeniowego pobranego metodą nakłucia lędźwiowego i posiewie krwi.

diagnostyka bakteriologiczna posocznicy

Posocznicy towarzyszy zawsze zakażenie układu krwionośnego. Podstawowym badaniem diagnostycznym są więc posiewy krwi (dodatnie w 45-80% przypadków)

diagnostyka bakteriologiczna zakażeń tkanek miękkich

 

diagnostyka bakteriologiczna zakażeń układu moczowo-płciowego

 

 

Design by Cappagh Design