• Szczepienia
  • szczepienia - słownik pojęć
  • historia szczepień
  • lista dostępnych szczepionek
  • fakty
• Przed podróżą
  • problemy aklimatyzacji i termoregulacji w tropiku
  • niebezpieczeństwa ze strony fauny i flory
  • problemy nurkowania rekreacyjnego
  • biegunki w tropiku
  • malaria
  • medycyna wysokogórska
  • szczepienia
  • podróże z dziećmi
  • medyczne aspekty turystyki seksualnej
  • apteczka podróżna
  • podróże – wybierz region świata
    • Europa
    • Azja
    • Ameryka Północna
    • Ameryka Południowa
    • Afryka
    • Australia i Oceania
    • Antarktyda
• Choroby cywilizacyjne
  • nowotwory
  • uzależnienia
  • zaburzenia psychiczne
  • otyłość i choroby układu krążenia
  • choroby XXI wieku
• Badania diagnostyczne
  • badania krwi i moczu
  • badania kału
  • badania mikrobiologiczne (wymazy, posiewy)
  • badania stomatologiczne
• Gorączka
• Vademecum zdrowia
  • profilaktyka stomatologiczna
  • urazy zębów

HISTORIA SZCZEPIEŃ

WAKCYNOLOGIA - nauka o szczepieniach

Nazwa  wakcynologia  pochodzi  od  łacińskiego  słowa  vaccinus,  oznaczającego  "krowi"  i mającego związek z pierwszą nowoczesną szczepionką, stworzoną przez angielskiego lekarza Edwarda Jennera.
Jenner, 14 maja 1796 roku, zaszczepił materiałem zakaźnym ospy krowianki ośmioletniego chłopca - Jamesa Phippsa. Chłopiec przechorował krowiankę, Jenner zaszczepił go ponownie, jednak już materiałem zakaźnym ospy prawdziwej. Chłopiec nie zachorował, ponieważ po pierwszym szczepieniu  uzyskał   odporność.   Przełomowe   znaczenie   odkrycia    Jennera    polegało   na wykazaniu, że w celu uodpornienia człowieka przeciw ospie, wcale nie potrzeba zaszczepiać  mu  ospy  prawdziwej,  lecz  wystarczy  szczepienie  ospy  krowiej,  która - w odróżnieniu od ludzkiej - ma przebieg łagodny i nigdy nie kończy się śmiercią. Opis doświadczenia został opublikowany w roku 1798 w pracy naukowej (Inquiry into the Cause and Effects of the Variolae Vaccinae, a Disease Known by the Name of Cow Pox). Na ziemiach polskich szczepienie przeciwko ospie zaczęło być stosowane na początku XIX wieku.

Następnym krokiem w rozwoju wakcynologii było stworzenie przez Ludwika Pasteura szczepionki przeciwko wąglikowi (1881) i wściekliźnie (1885). Inne XIX-wieczne osiągnięcia  wakcynologii  to  szczepionki  przeciwko  dżumie  (1895),  cholerze (1896) i durowi brzusznemu. Prawdziwy rozkwit uodpornienia czynnego to wiek XX - m.in. szczepionka przeciwko gruźlicy, błonicy, krztuścowi, tężcowi.

Preparaty wprowadzone do użycia w przeciągu ostatnich kilkunastu lat to szczepionki przeciwko pneumokokom, rotawirusom, Haemophillus influenzae typu B, Neisseria meningitidis i wirusowi HPV, odpowiedzialnemu za rozwój raka szyjki macicy.

Pomimo długiego pasma triumfów medycyny, lista zagrożeń biologicznych stanowiących wyzwanie dla wspólczesnej wakcynologii jest nadal długa - HIV, choroby prionowe, ptasia grypa, gorączki krwotoczne...

W wyniku stosowania szczepień nastąpiła poprawa sytuacji epidemiologicznej,  eliminacja   szeregu   chorób   zakaźnych   o   wysokiej   śmertelności,  a  nawet - jak w przypadku ospy prawdziwej - eradykacja tej choroby. Doszło do znacznego obniżenia liczby i odsetka zgonów z powodu chorób zakaźnych. Odsetek ten, wynoszący  w  pierwszej  połowie  XX wieku  20-25%,  spadł  do  wartości  niższych  niż 1%.